Bewoners die vragen hebben over de geschiedenis van hun leefomgeving kunnen zelf op zoek gaan naar sporen uit het verre verleden door archeologisch oppervlakte onderzoek te doen. Dit heet ook wel veldkartering. Het is een interessante aanvulling op bijvoorbeeld literatuur- en archiefonderzoek dat heemkundekringen en erfgoedverenigingen vaak al uitvoeren. Hierdoor ontstaat een diepergaand inzicht in de geschiedenis van eigen dorp of streek.

Uitvoering van dit onderzoek brengt mensen uit de lokale gemeenschap bij elkaar en kan tegelijkertijd bijdragen aan wetenschappelijke archeologische vraagstukken. De archeologische veldkartering kan binnen de wettelijk toegestane mogelijkheden door erfgoedverenigingen worden uitgevoerd.